Czy Polacy są zaangażowani w pracę? Czy pracownicy uważają, że są oceniani sprawiedliwie? Jaki jest związek między oczekiwaniami płacowymi a otrzymywanym wynagrodzeniem? Czy kobiety są bardziej zadowolone z pracy niż mężczyźni? W praktyce zarządzania ludźmi i psychologii biznesu możemy stawiać sobie takie i podobne pytania. Jednak by na nie odpowiedzieć, nie zawsze musimy prowadzić własne badania, czy wynajmować firmy konsultingowe.
Otwarte dane
Współcześnie istnieje wiele ogólnodostępnych zbiorów danych, które możemy analizować w celu szukania odpowiedzi na interesujące nas pytania. Dzięki temu nie musimy tracić czasu i pieniędzy na własne badania czy też polegać tylko na gotowych opracowaniach, ale możemy sami sięgnąć do danych źródłowych i przetestować swoje własne hipotezy. Dostęp do danych badawczych z innych projektów pozwala także prowadzić eksplorację danych – przegląd danych w poszukiwaniu inspiracji do stawiania ciekawych pytań badawczych. W końcu posiadanie danych z badań pozwala nam również na prowadzenie „data miningu”, czyli poszukiwania w danych nieoczywistych powiązań, które mogą pomóc nam zrozumieć funkcjonowanie ludzi w środowisku zawodowym.
Ogólnodostępne dane badawcze, które pochodzą z dużych projektów badawczych zapewniają liczne grupy osób badanych i wykorzystanie uznanych narzędzi badawczych. Dlatego nie tylko mogą pomagać oszczędzać czas i pieniądze, ale także mogą przyczyniać się do większej trafności i rzetelności odpowiedzi udzielanych na nasze pytania badawcze, niż gdybyśmy robili to w oparciu o własne badania. Można nawet pokusić się o stwierdzenie, że często bardziej racjonalne będzie skorzystanie z danych już istniejących niż prowadzenie własnych badań. Duże projekty badawcze, prowadzone przez zespoły naukowców, mają większe możliwości pozyskania odpowiedniej grupy niż jakikolwiek badacz w pojedynkę.
Oczywistym mankamentem korzystania z istniejących już danych badawczych, o którym nie możemy zapominać, jest to, że pochodzą one z badań, które nie były bezpośrednio zaprojektowane, by odpowiadać na nasze pytania badawcze, więc może się zdarzyć, iż z ich wykorzystaniem znajdziemy tylko odpowiedź przybliżoną. Lepsza jednak odpowiedź ogólna, ale rzetelna, niż precyzyjna, lecz nierzetelna.
Uwaga na HARK-ing
Korzystając z otwartych danych badawczych musimy uważać na HARK-ing (hypothesizing after results are known), czyli budowanie hipotez dopiero po poznaniu wyników analiz. Harking polega na tym, iż przeglądamy dane, szukamy jakichkolwiek „istotnych” powiązań, a gdy je znajdziemy, wówczas stawiamy hipotezę pasującą do znalezionego powiązania, tak jakbyśmy od początku spodziewali się znaleźć właśnie takie powiązanie. Problem polega na tym, że w dużym zbiorze otwartych danych wiele „istotnych” powiązań będzie przypadkowych, więc możemy naszą “hipotezę” oprzeć na nieistniejących związkach. Poszukiwanie powiązań w danych nie jest jednak bezwartościowe, określamy je jako badanie eksploracyjne i na jego podstawie możemy zaplanować kolejne badania lub analizę innego zbioru danych, która może potwierdzić czy znaleziona przypadkowo „istotna” relacja się replikuje. W raporcie z badań musimy jedna jasno opisać, które ze znalezionych związków były naszymi przewidywaniami wysuniętymi, zanim zabraliśmy się za analizę otwartych danych, a które znaleźliśmy w danych “przypadkiem” – nie spodziewając się tego.
Kilka źródeł danych badawczych
Free Datasets for Social Science Research by Todd Jones
https://github.com/toddrjones/datasets
Link zawiera zbiór darmowych zestawów danych (datasets), które mogą być wykorzystywane przez studentów, wykładowców i innych badaczy do prowadzenia badań, analizy danych oraz tworzenia wizualizacji. Większość zbiorów jest publicznie dostępna, jednak niektóre wymagają zawarcia specjalnej umowy. Lista jest otwarta na uzupełnienia i poprawki wnoszone przez użytkowników.
Repozytorium Danych Społecznych Dziedzinowe Repozytoria Otwartych Danych Badawczych
Projekt ma na celu poprawę dostępności zasobów nauki za pośrednictwem repozytoriów otwartych danych, poprawę jakości danych naukowych i umożliwienie ich lepszego wykorzystania w przyszłości.
Bilans Kapitału ludzkiego
https://www.parp.gov.pl/component/site/site/bilans-kapitalu-ludzkiego
Unikatowy w skali Polski i Europy monitoring zapotrzebowania na kompetencje na rynku pracy. Dane zbierane są od pracowników oraz od pracodawców.
Diagnoza Społeczna
Diagnoza Społeczna jest próbą uzupełnienia diagnozy opartej na wskaźnikach instytucjonalnych o kompleksowe dane na temat gospodarstw domowych oraz postaw, stanu ducha i zachowań osób tworzących te gospodarstwa; jest diagnozą warunków i jakości życia Polaków w ich własnym sprawozdaniu. Za pomocą dwóch odrębnych kwestionariuszy badamy gospodarstwa domowe oraz wszystkich dostępnych ich członków, którzy ukończyli 16 lat.
POLPAN
http://polpan.org/en/data-and-documentation/data/
The Polish Panel Survey POLPAN is an academic research project, which was initiated in 1988 by the employees and research partners of the Institute of Philosophy and Sociology of Polish Academy of Sciences. The POLPAN research team – headed by prof. Kazimierz M. Slomczynski – represents different theoretical and methodological approaches.
Europejski Sondaż Społeczny
Home
Jedno z największych i najważniejszych europejskich projektów badawczych. Jego inicjatorem był Komitet Ekspertów Europejskiej Fundacji Nauki (European Science Foundation). Celem podstawowym ESS jest obserwacja zmian społecznych zachodzących w Europie: postaw wobec kluczowych problemów, zmian w systemach wartości i w zachowaniach. Wyboru poruszanych w badaniu zagadnień, dokonuje Zgromadzenie Ogólne krajów uczestniczących w ESS, w którym reprezentowana jest także Polska.
http://ess.ifispan.pl/o-ess-2.html
Europejskie badanie warunków pracy (EWCS)
„Badanie warunków pracy (EWCS) oddaje różnorodność sytuacji pracowników w Europie w różnych państwach, zawodach, sektorach i grupach wiekowych. Ustalenia z badania wskazują działania, które mogą pomóc osobom kształtującym politykę w radzeniu sobie z wyzwaniami stojącymi obecnie przed Europą”.
Analiza danych online: https://www.eurofound.europa.eu/pl/data/european-working-conditions-survey
Europejskie badanie jakości życia
https://www.eurofound.europa.eu/pl/surveys/european-quality-of-life-surveys
W tym wyjątkowym ogólnoeuropejskim badaniu przeprowadzanym co cztery lata analizuje się obiektywne okoliczności życia obywateli europejskich, jak i to, jak oni sami postrzegają te okoliczności i swoje życie. Analizowane są w nim różne zagadnienia, w tym zatrudnienie, dochody, wykształcenie, warunki mieszkaniowe, rodzina, zdrowie i równowaga między pracą a życiem osobistym. Przedmiotem obserwacji są również kwestie subiektywne, jak poziom zadowolenia osobistego, poziom satysfakcji z życia oraz postrzeganie jakości społeczeństwa.
Analiza danych online: https://www.eurofound.europa.eu/pl/data/european-quality-of-life-survey
Europejskie badania przedsiębiorstw (ESC)
https://www.eurofound.europa.eu/pl/surveys/european-company-surveys
Eurofound i Cedefop wspólnie przeprowadzą w 2019 r. czwarte europejskie badanie przedsiębiorstw (ECS) . W ramach ECS 2019 gromadzi się dane z ponad 20 000 przedsiębiorstw na temat praktyk w miejscu pracy dotyczących organizacji pracy, zarządzania zasobami ludzkimi, wykorzystywania umiejętności, strategii w zakresie umiejętności, cyfryzacji, bezpośredniego uczestnictwa pracowników i dialogu społecznego. Umożliwia to identyfikację pakietów praktyk stosowanych w miejscu pracy, które w szczególny sposób sprzyjają osiąganiu korzystnych wyników, np. sytuacji, w których pracowników motywuje się i ułatwia się im wykorzystywanie swoich umiejętności w pełnym zakresie, dzielenie się wiedzą i spostrzeżeniami z kolegami i kadrą kierowniczą oraz identyfikowanie możliwości poprawy zarówno u siebie samych, jak i w całym procesie pracy, co wpływa na sukces przedsiębiorstw.
Analiza danych online: https://www.eurofound.europa.eu/pl/data/european-company-survey
Literatura
Kerr, N. L. (1998). HARKing: Hypothesizing after the results are known. Personality and social psychology review, 2(3), 196-217. https://doi.org/10.1207/s15327957pspr0203_4
Brick i in., (2019) Directory of free, open psychological datasets. https://doi.org/10.17605/OSF.IO/TH8EW
American Psychological Asotiation (2008) Links to Data Sets and Repositories. https://www.apa.org/research/responsible/data-links
Scientific Data https://www.nature.com/sdata/about